Liesje onderzoekt: Fear of the F-word

Chicago Women’s March 2017. In 2016 noemde president Donald Trump Hillary Clinton tijdens het laatste presidentiële debat een ‘nasty woman’.

Opgegroeid in de kleine binnenstad van Utrecht, heeft de wereld altijd aan mijn voeten gelegen. Op een oude videoband ben ik als zesjarige te zien die, vol zelfvertrouwen, de vraag beantwoordt wat ze later wil worden: ‘Schrijfster in mijn vrije tijd, en journalist om geld te verdienen’. Niemand vroeg of ik niet liever moeder wilde worden. En ook op het gymnasium werden ál mijn jaargenoten en ik jaarlijks toegesproken dat wij landsbestuurders of topadvocaat zouden worden, en anders wel het geneesmiddel tegen kanker zouden uitvinden. Het was daarbij niet nodig stil te staan bij het feit dat ik een meisje was. Vrouwen die zich wél bezighielden met feminisme vond ik een beetje irritant. Als mijn moeder haar BH al in de fik had gestoken, waarom zou ik dat dan nog een keer moeten doen? En als zelfs mijn oma tachtig jaar geleden kon gaan studeren, staat die deur nu toch zeker voor iedereen open?

Vanuit die irritatie koos ik in mijn derde jaar van de bachelor Geschiedenis de (gender)historica Joan Wallach Scott als onderwerp voor een presentatie. In haar artikel ‘Gender: A Useful Category of Historical Analysis’ breekt Scott een lans voor het gebruiken van gender in historische analyses – niet alleen bij vrouwengeschiedenis, maar in alle soorten geschiedenis. Tegenwoordig is ze emeritus-hoogleraar aan Princeton. Ik was benieuwd naar de beweegredenen van Scott en anderen om nog steeds krampachtig vast te houden aan feminisme, emancipatie en genderstudies. Een paar maanden daarvoor had Emma ‘Hermione’ Watson een fenomenale speech bij de Verenigde Naties ten gehore gebracht en de wereld die vroeger aan mijn voeten lag, bleek opeens erg klein: feminisme ging niet meer over zeuren-om-het-zeuren, maar om strijdbaarheid en rechtvaardigheid. Het strijden voor gelijke rechten – op papier én in praktijk en overal ter wereld – gebeurt vanuit een intrinsieke motivatie. Om kritiek te hebben op de status quo en je in te zetten voor gelijke rechten moet je namelijk wel een dikke huid hebben. Maar Watson vraagt zich terecht af: ‘If not me, who? If not now, when?’

Wie die dikke huid ook heeft moeten krijgen, is de Nigeriaanse Chimamanda Ngozi Adichie. Zij wordt gezien als de belangrijkste Afrikaanse schrijver van het moment en deed in 2013 in haar TEDx talk de oproep ‘We should all be feminists’. In die speech spreekt Ngozi Adichie ook over vrienden en collega’s die haar vertelden dat ze te feministisch zou zijn. Dit was nooit bedoeld als compliment, maar als belediging. Die was gebaseerd op de veelgehoorde leuzen dat feministen altijd boos zijn, mannen haten en zich uit protest niet wassen of scheren, terwijl het belangrijkste gedachtegoed van het feminisme juist is dat vrouwen zelfbeschikkingsrecht moeten hebben. Dat betekent dat je zelf mag kiezen of je ergens boos of blij om bent, of je het fijn vindt met mannen om te gaan en ook met hen over je idealen te praten en je zelfs, ja echt, mag beslissen je benen wel of niet te scheren of make-up te dragen. En dit geldt niet alleen voor vrouwen. Mannen mogen ook make-up dragen, maar mogen zich zeker ook uitdragen als feminist. Ngozi Adichie: ‘My own definition of a feminist is a man or a woman who says, “Yes, there’s a problem with gender as it is today and we must fix it, we must do better.” All of us, women and men, must do better.’

Ik zie nu dat genderongelijkheid nog steeds een grote impact heeft op de wereld en ik wil graag onderzoeken op welke manier vrouwen en mannen zich inzetten om dit te veranderen. Dit zal ik de komende tijd doen door boeken te lezen, films te kijken en programma’s te bezoeken. De uitkomsten van dit onderzoek schrijf ik hier op.

Ik wil eindigen met een laatste citaat van mijn favoriete fictieve heldin: ‘Fear of a name only increases fear of the thing itself.’ – Hermione Granger. We zouden niet bang moeten zijn het F-woord te gebruiken, ook al heeft het voor velen een negatieve bijklank. De eerste stap die ik daarom nu wil zetten is te zeggen dat ik een feminist ben.

Ter inspiratie:

We should all be feminists | Chimamanda Ngozi Adichie | TEDxEuston

Emma Watson at the HeForShe Campaign 2014 – Official UN Video

Door Liesje Wanders

By | 2018-06-19T13:49:57+00:00 april 30th, 2018|Uncategorized|0 Comments