In Nederland is de gemiddeld loonkloof tussen mannen en vrouwen 15 procent. Een deel hiervan valt te verklaren door verschillen in ervaring en/of opleiding. Toch blijft er van de 15 nog 6 procent over, de zogenaamde ‘onverklaarbare loonkloof’. Dit kan te maken hebben met discriminatie, een gat in de loopbaan vanwege de komst van kinderen maar ook met de verschillende manieren waarop mensen salarisonderhandelingen voeren. 

Over het algemeen durven vrouwen minder om een hoger salaris te vragen. Dit is iets dat door veel werknemers wordt gezien en ook Valéry Oude Groen-van Rijswijk herkent dit. Valéry is docent bij de opleiding Interdisciplinaire Sociale Wetenschap, waar zij zich vooral focust op arbeidsmarkt- oriëntatie en begeleiding van de bachelor en masterstudenten. Volgens haar zijn veel vrouwen opgevoed met het idee: bescheidenheid siert de mens, maar in bijzonder het meisje. “Vrouwen kunnen goed voor anderen onderhandelen maar vinden het moeilijk om dit voor zichzelf te doen omdat ze gesocialiseerd zijn met het idee dat een meisje aardig, lief en bescheiden moet zijn. Hard onderhandelen voor een salaris past niet direct bij dit beeld.” Beter leren onderhandelen kan de loonkloof helpen dichten, iets waar het anno 2020 hoog tijd voor is. Ondanks de economische gevolgen van de corona crisis worden er nog steeds in allerlei sectoren nieuwe mensen aangenomen, dus gaan salarisonderhandelingen – nu via online kanalen – gewoon door. De tips voor face-to-face onderhandelen gelden ook online, al komen hier een aantal extra dingen kijken. Wij vroegen Valéry om haar gouden tips op het gebied van salarisonderhandeling met ons te delen en voegde daar zelf een speciale quarantaine tip aan toe. 

  1. Een goede voorbereiding is het halve werk. Vaak kun je aan personeelszaken gegevens opvragen over salarisschalen, zo krijg je een goed beeld van waar je op in kan zetten tijdens de onderhandeling. Is dit niet mogelijk of wil je nog meer vergelijkingsmateriaal? Zoek dan online naar de salarissen bij vergelijkbare functies en vraag in je omgeving wat je vrienden met enigszins vergelijkbare functies verdienen. Je kunt ook de salarischeck doen van de FNV, die geeft op basis van de details die jij invoert over jouw situatie (beroep, regio, jaren gewerkt, opleiding etc) een minimum, maximum en gemiddeld salaris.
  2. Bepaal jouw streefbedrag. Bedenk op basis van jouw research welk bedrag jij graag wilt ontvangen en zet in eerste instantie hoger in dan dit bedrag. De kans dat een werknemer meteen akkoord gaat met jouw voorstel is namelijk niet groot, je zult altijd wat lager uitkomen. Anticipeer hier dan ook op door hoger in te zetten.
  3. Laat de werkgevers eerst komen met een bod. Vaak proberen zij jou eerst een voorstel te laten doen zodat zij niet een hoger bedrag noemen dan wat jij zelf in gedachten had. Voorkom dit door voet bij stuk te houden en hen te laten aftrappen.
  4. Nee is het begin van de onderhandeling, niet het einde. Dat één bepaald voorstel is afgewezen, betekent niet dat er geen overeenstemming bereikt kan worden. Gebruik ook andere aspecten van de arbeidsvoorwaarden in de onderhandeling. Denk hierbij bijvoorbeeld aan: 
  • Betaalde opleidingstrajecten. Deze zijn voor beide partijen aantrekkelijk. Voor werkgevers omdat opleidingstrajecten fiscaal aftrekbaar zijn en voor jou omdat je hiermee je kennis en vaardigheden verder kunt uitbreiden, om zo in de toekomst betere vervolgstappen te kunnen zetten. 
  • Extra vakantiedagen. Deze zijn het onderhandelen waard, want je kunt nooit genoeg vakantie hebben natuurlijk!
  • De pensioenregeling, ook deze kan jou veel opleveren qua financiële zekerheid in de toekomst. Je kan hier niet vroeg genoeg mee beginnen!

Zie deze verschillende onderdelen als een soort puzzelstukjes. Door deze op andere manieren in elkaar te leggen kan je uiteindelijk tot een puzzel komen waar zowel de werkgever als jijzelf zich in herkent. 

5. Impression management is key. Het is belangrijk om doelgericht en to the point te onderhandelen. Draai er niet omheen en wees gewoon eerlijk over jouw wensen. Taalgebruik als: ‘misschien is het een idee dat…’ of veel ‘uhm’ zeggen, kan bijdragen aan een onzekere indruk en dit is niet goed voor je onderhandelingspositie. Oefen met je vrienden/ouders/buren/oma om zelfverzekerder te zijn en laat hun eventuele stopwoordjes of non-verbale communicatie benoemen die een onzekere indruk wekken. Je hoeft niet perse ‘hard’ te onderhandelen, helder onderhandelen is het belangrijkst.

6. Trek een broek aan! Mocht je door de omstandigheden online over je salaris moeten onderhandelen dan zijn er nog een paar extra dingen van belang. Hoewel dat mensen jou niet helemaal kunnen zien, is het toch belangrijk om je van top tot teen aan te kleden (zoals je hopelijk bij een normaal gesprek ook doet). Dus geen blouse op een joggingsbroek. Dat helpt jou zelf ook om in een professionele sfeer te komen, ondanks het feit dat je gewoon in je studentenkamertje/ouderlijk huis of appartement zit. Het laatste waar je wilt dat je onderhandeling op vastloopt is je internetverbinding, check deze dan ook goed van tevoren. Zorg tot slot dat jouw achtergrond neutraal is, zodat deze niet afleidt doordat het bijvoorbeeld volhangt met persoonlijke foto’s van stapavondjes met vrienden of vakantiekiekjes. Dat staat niet professioneel en leidt af. 

Onthoud goed dat onderhandelen niet vreemd is, het hoort er gewoon bij. Wees zeker van jezelf en beschouw jezelf als een waardevolle toevoeging voor de organisatie, hier mag best wat tegenover staan. Go for it!