Gendergelijkheid in ziekenhuizen in zicht – Nu de loonkloof nog

Goed nieuws! Vrouwen zijn tegenwoordig in de meerderheid in ziekenhuizen. Dat betekent helaas niet dat we in de medische wereld al van ware gendergelijkheid kunnen spreken. De loonkloof is namelijk nog steeds niet gedicht.

door | 15 oktober 2020 | De Diepte In

Feminer schreef al eerder over de heersende vooroordelen in de medische wereld en de consequenties daarvan. We spraken toen onder andere dr. Angela Maas, hoogleraar cardiologie (en rolmodel op de tweede editie van Feminer aan Tafel in 2018). Sindsdien is dr. Maas internationaal doorgebroken: haar boek Hart voor vrouwen, dat in mei 2019 verscheen, werd vertaald naar het Duits en het Engels, ze sprak op verschillende congressen en als kers op de taart werd ze in 2020 gekozen als VN Vrouwenvertegenwoordiger. Omdat ze door de corona crisis niet de gelegenheid kreeg haar missie te verdedigen, verlengde de Nederlandse Vrouwenraad haar termijn tot 2021. Daaruit blijkt maar weer dat gezondheidszorg voor vrouwen een hot topic is. 

Gelukkig werpt het harde werk van dr. Maas en anderen zijn eerste vruchten af. Volgens een onderzoek van het Rathenau Instituut werken in bijna alle functies op Universitair Medisch Centra (UMC) inmiddels meer vrouwen dan mannen. Daarbij zijn vrouwelijke huisartsen tegenwoordig in de meerderheid en ook op geneeskunde opleidingen is het merendeel van de studenten vrouw. Betekent dat dan dat de strijd gestreden is? Helaas niet. Er staat vrouwelijke artsen in ieder geval nog één obstakel in de weg: de loonkloof.

Omdat er weinig publiekelijk inzicht is in de salarissen van artsen, is het moeilijk om te bepalen hoe groot loonkloof in Nederlandse ziekenhuizen momenteel precies is. Het laatste grootschalige onderzoek waarbij deze gegevens in kaart zijn gebracht, stamt uit 2011. Uit dit onderzoek van het college van de rechten van de mens bleek dat vrouwen, verspreid over de verschillende functies in het ziekenhuis, enkele tientjes tot tweehonderd euro per maand mislopen. Dit komt voornamelijk doordat salaris niet altijd op een neutrale manier wordt verdeeld. Dat betekent dat salarissen, salarisverhogingen en toelagen deels gebaseerd zijn op niet-objectieve criteria, wat vrouwen twee keer zo hard raakt als mannen.

Vrouwen lopen gemiddeld enkele tientjes tot tweehonderd euro per maand mis, omdat hun salaris niet altijd op een neutrale manier wordt verdeeld.

Criteria zijn niet objectief als ze het salarisverschil tussen mannen en vrouwen in dezelfde functie niet kunnen rechtvaardigen. Hoewel verschillende factoren, zoals onder andere salarisgaranties en arbeidsmarktkrapte, beoordeeld worden als niet-objectief, is er één die er met kop en schouders bovenuit steekt: salarisonderhandeling. Artsen in loondienst worden volgens hun cao officieel ingeschaald op basis van objectieve criteria, zoals bijvoorbeeld het aantal dienstjaren, maar in de praktijk is hier vaak nog onderhandelingsruimte. Dit betekent dat het salaris onder meer bepaald wordt door onderhandelingsvaardigheid en niet door vaardigheden die relevant zijn voor de functie. Dat pakt bijna altijd nadelig uit voor vrouwen; veelal omdat ze minder vaak krijgen waar ze om vragen dan hun mannelijke collega’s.

Het onderzoek komt weliswaar uit 2011, maar de niet-objectieve criteria spelen tegenwoordig nog steeds een rol. Zo schreef Marcel Levi, ceo van University College London Hospital begin 2020 in het Parool dat hij is geschrokken van de genderongelijkheid in zijn ziekenhuis. Hij benoemt hierbij het aanvragen van toelagen, waarbij vrouwen een stuk bescheidener zijn: ”[Vrouwen] benadrukken teamwerk en gezamenlijk behaalde resultaten, terwijl mannen het geen probleem vinden alle successen in de ik-vorm te presenteren en lichtelijk (soms zelfs schromelijk) te overdrijven wat er is bereikt.”, aldus Levi. Ook Tahnee de Vringer, van doktersophakken.nl, deelt verhalen van vrouwelijke artsen en geeft op haar blog 21 tips voor salarisonderhandeling

We zijn blij dat de gelijke man-vrouwverhouding in de medische wereld inmiddels een feit is. Desondanks is het jammer om te zien dat niet-objectieve criteria nog steeds zo’n grote rol spelen bij het bepalen van salaris – en dat vrouwen daar zo vaak de dupe van zijn. Salaris zou namelijk eerlijk verdeeld moeten worden. Zolang dit niet het geval is en de loonkloof als gevolg hiervan in stand blijft, kunnen we van ware gendergelijkheid nog niet spreken.

Meer weten over de loonkloof? Houd onze kanalen in de gaten!
Van 9 t/m 13 november zullen wij een hele week aan dit belangrijke thema wijden.

Tara Mohunlol

Tara Mohunlol

Tara studeert sociologie in Rotterdam. Ze ambieert een carrière in de wetenschap en hoopt kennis uit de ivoren toren toegankelijk te maken voor iedereen. Door artikelen te schrijven voor Feminer, zet ze hiervoor de eerste stap.

Meer lezen?

De diepte in

Gouden tips

Meningen

Rolmodellen